మద్యం సేవించినప్పుడు అది పొట్ట మరియు చిన్న ప్రేగుల ద్వారా రక్తప్రవాహంలోకి చేరి, శరీరం మొత్తం విస్తరిస్తుంది. ఆల్కహాల్ ప్రధానంగా కాలేయం (Liver) లో జీర్ణం అవుతుంది.
కొంత భాగం మూత్రం, చెమట మరియు శ్వాస ద్వారా బయటకు విసర్జించబడుతుంది.
రక్తంలో ఆల్కహాల్ స్థాయి (BAC) సాధారణంగా తాగిన 30 నుండి 90 నిమిషాల మధ్య గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటుంది. తీసుకున్న ఆల్కహాల్లో 90% కంటే ఎక్కువ కాలేయంలో ఆక్సిడైజ్ అవుతుంది. ఇది మొదట ఎసిటేట్గా, ఆపై కార్బన్ డయాక్సైడ్ ($CO_2$) మరియు నీరుగా మారుతుంది. కేవలం 2 నుండి 5 శాతం ఆల్కహాల్ మాత్రమే మార్పు చెందకుండా మూత్రం లేదా శ్వాస ద్వారా బయటకు వస్తుంది. అంటే మద్యం విసర్జనలో కాలేయానిదే కీలక పాత్ర.
కాలేయం ఎంత వేగంగా పనిచేస్తుంది? కాలేయం ఆల్కహాల్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం పరిమితంగా ఉంటుంది. ఒక యూనిట్ ఆల్కహాల్ను విచ్ఛిన్నం చేయడానికి కాలేయానికి సాధారణంగా 1 నుండి 2 గంటల సమయం పడుతుంది.ఒక ప్రామాణిక యూనిట్ అంటే:
- 330 ml బీర్ (5% ఆల్కహాల్)
- 150 ml వైన్ (12% ఆల్కహాల్)
- 45 ml స్పిరిట్స్/విస్కీ (40% ఆల్కహాల్)
ఉదాహరణకు: ఒక వ్యక్తి 3 నుండి 4 యూనిట్ల ఆల్కహాల్ తాగితే, అది రక్తంలో సున్నా స్థాయికి రావడానికి 3 నుండి 6 గంటల సమయం పడుతుంది. అయితే, ఒకవేళ 8 నుండి 10 యూనిట్ల భారీ మోతాదులో తాగితే, రక్తంలో ఆల్కహాల్ పూర్తిగా పోవడానికి 12 నుండి 24 గంటలు, లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం కూడా పట్టవచ్చు.
చాలామంది కాఫీ తాగడం, చన్నీళ్ల స్నానం లేదా ఎక్కువగా తినడం వల్ల మద్యం త్వరగా దిగిపోతుందని భావిస్తారు. కానీ వాస్తవానికి ఇవేవీ ఆల్కహాల్ జీర్ణమయ్యే వేగాన్ని పెంచలేవు. ఇది పూర్తిగా కాలేయ పనితీరు మరియు జీవక్రియ (Metabolism) సామర్థ్యంపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.